Borgen: Απόρριψη ή Επιβεβαίωση των Στερεοτύπων για τη Γυναικεία Ηγεσία;

Η Δανική τηλεοπτική σειρά “Borgen” (2010) αφηγείται την πλασματική ιστορία της Birgitte Nyborg, της πρώτης γυναίκας Πρωθυπουργού της Δανίας στον πλασματικό κόσμο της σειράς. Η σειρά προσφέρει μια νέα οπτική γωνία για τα ανδρικά και τα γυναικεία στερεότυπα σε θέσεις ηγεσίας. Πώς; Ας εξετάσουμε τα πρώτα δύο επεισόδια, όπου η Nyborg νικά στις εκλογές και σχηματίζει μια κυβέρνηση συνασπισμού.

Συνέντευξη: Elisa Rijntjes / 10.05.2021

Γυναικεία vs Ανδρικά Στερεότυπα

Ποια είναι μερικά από τα γυναικεία στερεότυπα που εμφανίζονται στο Borgen; Ένα παράδειγμα βρίσκεται στην σκηνή όπου ο σύμβουλος της Nyborg θέλει να συνεχίσουν να εργάζονται πάνω στην καμπάνια της, αλλά του απαντάει ότι πρέπει να πάρει τα παιδιά της από ένα πάρτι γενεθλίων. Όταν τη ρώτησε ο σύμβουλός της αν έπαιρνε την καμπάνια της σοβαρά, εκείνη του απάντησε: “Δε ξέρω αν το έχεις καταλάβει, αλλά δουλεύω 16 ώρες για αυτήν την καμπάνια. (…). Είχα υποσχεθεί να αφιερώσω τις επόμενες ώρες στα παιδιά μου πριν από αρκετές εβδομάδες”. Σε αυτήν την σκηνή, υπονοείται το στερεότυπο της δυσκολίας του συνδυασμού καριέρας και οικογενειακής ζωής για τις γυναίκες. Ένα επίσης γυναικείο στερεότυπο παρατηρείται όταν η Nyborg αρνείται να εκβιάσει ανθρώπους για να νικήσει στις εκλογές, κάτι που θεωρείται τυπικά θηλυκό. “Πόσο βρώμικα νομίζεις ότι παίζω; Ποτέ δε θα συγχωρούσα τον εαυτό μου εάν ήξερα ότι με αυτόν τον τρόπο νίκησα στις εκλογές”, είπε στο σύμβουλό της.

Στη συνέχεια, ας δούμε κάποια αρσενικά “ηγετικά χαρακτηριστικά”. Παραδόξως, και αυτά επιδεικνύονται από την Birgitte Nyborg. Μια από τις σκηνές-κλειδιά είναι όταν ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις με το νέο ηγέτη του Εργατικού Κόμματος. Σε παρόμοιες σκηνές στη διάρκεια των πρώτων δύο επεισοδίων, στο κεφάλι του τραπεζιού καθόταν πάντα άντρας, και αυτός έπαιρνε όλες τις αποφάσεις και καθόριζε την πορεία των διαπραγματεύσεων. Σε αυτήν την σκηνή όμως, υπάρχει μια σημαντική αλλαγή: αυτός που κάθεται στο κεφάλι είναι η Nyborg, η οποία διακόπτει τις διαπραγματεύσεις, δηλώνει ότι το κόμμα της δε θα υποστηρίξει τη συμφωνία και σηκώνεται να φύγει από το δωμάτιο με τον μέντορά της. Αυτή η αυτοπεποίθηση είναι αυτό ακριβώς που τη βοηθάει να γίνει Πρωθυπουργός.

Το γεγονός πως η Nyborg ενσωματώνει συνάμα ανδρικά και γυναικεία στερεότυπα με έκανε να σκεφτώ κάτι: Γιατί να σκεφτόμαστε αυτά τα στερεότυπα ως σταθερές κατηγορίες χωρισμένες σε ανδρικά και γυναικεία; Γιατί να μην μπορούν και οι άνδρες πολιτικοί να παίρνουν τα παιδιά τους από πάρτι γενεθλίων; Γιατί δεν μπορεί ένας άντρας πολιτικός να αρνηθεί τον εκβιασμό; Γιατί είναι καθιερωμένο οι άνδρες να κάθονται στο κεφάλι του τραπεζιού και να διεξάγουν διαπραγματεύσεις; Το Borgen αψηφά τις πεποιθήσεις αυτές που εμείς ασυνείδητα έχουμε για αυτές τις σταθερές κατηγορίες.

Στο Borgen υπάρχουν τρία επίπεδα οπτικής τα οποία μας βοηθούν καθώς το κοινό συνειδητοποιεί αυτές τις προκατειλημμένες εικασίες. Το πρώτο επίπεδο αποτελεί η ίδια η Nyborg. Το δεύτερο επίπεδο είναι οι άνθρωποι οι οποίοι δημιουργούν εκπροσωπήσεις της Nyborg, π.χ. οι δημοσιογράφοι που της παίρνουν συνέντευξη. Αυτός είναι και ο λόγος που το κανάλι TV1 στο Borgen είναι τόσο καίριας σημασίας. Το τρίτο επίπεδο είναι οι άνθρωποι που βλέπουν τις εκπροσωπήσεις, π.χ. η ίδια η Nyborg, η οικογένειά της, το ευρύ κοινό κλπ. Αυτή η στρατηγική όχι μόνο επιτρέπει σε εμάς, το κοινό, να υιοθετήσουμε τις διάφορες οπτικές γωνίες. Αλλά μας δίνει επίσης και μια ευκαιρία να δούμε εναλλακτικές αναπαραστάσεις αυτών των τυπικά ανδρικών και γυναικείων ηγετικών στερεοτύπων, τα όποια όλοι μπορούμε να τα κατανοήσουμε επειδή ακριβώς ερχόμαστε αντιμέτωποι με πολλές οπτικές.

Επανερχόμενοι στην αρχική μας ερώτηση, το Borgen δε φαίνεται ούτε να επιβεβαιώνει, ούτε να απορρίπτει τα γυναικεία ηγετικά στερεότυπα, αλλά δημιουργεί μια νέα ρητορική. Ως ένας από τους συγγραφείς του Borgen, o J.G. Gram είπε: “Χρειάζεται χρόνος για να αλλάξει η πραγματικότητα, ώστε να είναι το ίδιο εύκολο για μια γυναίκα όσο τον άντρα” στην καριέρα τους.  Φυσικά, χρειάζεται λίγος χρόνος για να αλλάξει η πραγματικότητα. Ωστόσο, η λαϊκή κουλτούρα έχει τη δυνατότητα να επιταχύνει αυτή τη διαδικασία, όπως τα τρία επίπεδα στο Borgen.

ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ

Όνομα: Elisa Rijntjes
Υπηκοότητες: Ολλανδική, Γερμανική, Ελληνική
Γλώσσες: Αγγλικά, Γαλλικά, Ολλανδικά, Γερμανικά, Ελληνικά
Σπουδές: Ελεύθερες Τέχνες και Επιστήμες
Ευρώπη: Η Ευρώπη είναι αυτό το καταπληκτικό έργο που επιτρέπει τη διαπολιτισμική ανταλλαγή, το οποίο μας ενθαρρύνει να παραμένουμε ανοιχτόμυαλοι και συνάμα διασφαλίζει την ελευθερία μας.

μετάφραση

Ρόζα Ευαγγελία Λαδοπούλου (Ελληνική, Αυστραλιανή)

Σπουδάζει: Μεταφράστρια

Μιλά: Ελληνικά, Αγγλικά

 

Author: alessandra

Share This Post On

Submit a Comment

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

css.php