“Το κλειδί για να γίνεις καλός φωτογράφος βρίσκεται στην αποφασιστικότητα”

Ο φωτογράφος Τζανφράνκο Τραϊπόντο έχει κερδίσει ένα από τα πιο διακεκριμένα βραβεία στο φωτορεπορτάζ, το World Press Photo, χάρη σε μια φωτογραφία που δείχνει μια από τις πιο σκληρές πραγματικότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης: την κατάσταση με τους πρόσφυγες στη συνοριακή πόλη Μελίγια.

Η πρώτη φορά που άκουσα για τον Τζανφράνκο Τραϊπόντο ήταν σε μια εκκλησία. Συγκεκριμένα, στη Νέα Εκκλησία, ένα θρησκευτικό ναό που βρίσκεται στο κέντρο του Άμστερνταμ, η οποία φιλοξενεί κάθε χρόνο έναν από τους πιο διακεκριμένους διαγωνισμούς φωτορεπορτάζ, το World Press Photo. Είναι εντυπωσιακό να βλέπει κανείς φωτογραφίες από τους πολέμους στη Συρία, τη Γάζα και την Ουκρανία, ανάμεσα σε τεράστια βιτρό παράθυρα και πέτρινες στήλες. Εκεί βρήκα τη φωτογραφία του Τζανφράνκο Τραϊπόντο, του νικητή ενός από τα βραβεία στην κατηγορία “Γενικές Ειδήσεις”.

Gianfranco Tripodo_awarded picture

Η πρώτη φορά που είδα τον Τραϊπόντο (Μανίλα, 1981) από κοντά ήταν σε μια καφετέρια στη Μαδρίτη. Έφτασε νωρίς στο ραντεβού και δούλευε ήδη στο τεράστιο ξύλινο τραπέζι της καφετέριας, που είχε γεμίσει με χαρτιά. Το κινητό στο ένα χέρι, μια λίστα με δουλειές που έπρεπε να γίνουν στο άλλο και ένας καφές που περίμενε να καταναλωθεί στη διάρκεια της συνέντευξης.

Θα ήθελα να ξεκινήσω τη συζήτηση με τη νικήτρια φωτογραφία, με τις συνθήκες που την περιβάλλουν.

Δούλευα πάνω στο θέμα για τρία χρόνια, αλλά ήξερα πως μου έλειπε η φωτογραφία με το άλμα πάνω από το φράχτη [η ισπανική πόλη Μελίγια, που βρίσκεται στη βόρεια Αφρική, χωρίζεται από το Μαρόκο με τριπλό συνοριακό φράχτη]. Για τον ένα ή τον άλλο λόγο, πάντα έχανα αυτή τη στιγμή, κάποιες φορές επειδή με σταματούσε η εθνοφρουρά, άλλες φορές επειδή είχα φύγει τη μέρα πριν συμβεί. Στην πραγματικότητα, είχα ήδη αποφασίσει πως εκείνη ήταν η τελευταία διαμονή μου και ήταν η τελευταία ημέρα που δούλευα στη Μελίγια. Ήμουν στο CETI [Κέντρο Προσωρινής Φιλοξενίας Μεταναστών] και έδινα συνέντευξη, όταν με ειδοποίησαν ότι γινόταν κάποιο άλμα. Όταν έφτασα στην περιοχή, βρήκα περίπου 40 ανθρώπους στην κορυφή μιας παράγκας δίπλα στα σύνορα. Όταν πήγαν να πηδήξουν τον τελευταίο φράχτη, ξεκίνησαν οι συγκρούσεις με την αστυνομία και η απέλαση ανθρώπων πίσω στο Μαρόκο. Κάποιοι δραπέτευσαν και κατάφεραν να κρυφτούν κάτω από το αυτοκίνητο που φαίνεται στη φωτογραφία. Θυμάμαι πως γύριζα μια σκηνή που διαδραματιζόταν στα αριστερά μου, δε θυμάμαι καν τι, και ξαφνικά γύρισα και είδα αυτούς τους δύο ανθρώπους κάτω από το αυτοκίνητο. Ο ένας δε φαίνεται στην εικόνα, γιατί βρίσκεται πίσω από τον άλλο. Τους φωτογράφισα και συνέχισα με κάτι άλλο που δε θυμάμαι. Ήταν όλα πολύ γρήγορα. Αργότερα, ανακάλυψα πως και οι δύο παρέμειναν στη Μελίγια και δεν απελάθηκαν εκείνη την περίοδο.

Πώς επιλέγετε τα θέματα και τα μέρη που θέλετε να φωτογραφίσετε;

Είναι συμπτώσεις, αν και δεν ενδιαφέρομαι ιδιαίτερα για τα θέματα των εκτάκτων δελτίων έτσι κι αλλιώς. Πράγματι, όταν ξεκίνησα στη Θέουτα και τη Μελίγια, το θέμα δεν ήταν στο προσκήνιο και δεν υπήρχε σχεδόν κανείς να καλύψει τα γεγονότα. Ήμουν μόνος και εξαιτίας αυτού μπορούσα να έχω πρόσβαση στο CETI της Θέουτα.

Έχω δει τις φωτογραφίες σας από το CETI, στις οποίες απεικονίζετε την ποδοσφαιρική ομάδα που έφτιαξαν οι ίδιοι οι μετανάστες του Κέντρου. Πιστεύω πως είναι καλό να υπάρχουν εικόνες που τους δείχνουν ως ανθρώπους, γιατί συνήθως έχουμε μόνο εικόνες των μεταναστών ως μια απροσδιόριστη μάζα.

Για εμένα είναι ένα μακροπρόθεσμο ζήτημα, οπότε δεν προσπαθώ να πουλήσω κάτι στις εφημερίδες. Για αυτόν τον λόγο, δεν ένιωσα την πίεση που νιώθουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες, που πάνε κατευθείαν στο σημείο για να βγάλουν την επίκαιρη φωτογραφία. Είχα χρόνο για να βγάλω περισσότερες φωτογραφίες των συνθηκών.

Πώς αποζημιώνεστε για τα πρότζεκτ στα οποία διαθέτετε τόσο χρόνο και για τα οποία δεν πληρώνεστε βραχυπρόθεσμα;

Εργάζομαι για περιοδικά και εμπορικούς πελάτες που μου επιτρέπουν να βγάζω κάποια χρήματα και έπειτα αφιερώνομαι σε αυτές τις πρωτοβουλίες.

Κερδίζετε χρόνο, σαν να λέμε.

Όντως. Και έτσι μπορώ να αποφασίζω. Μια βιώσιμη οικονομία για να φτιάχνω τα δικά μου πρότζεκτ είναι κάτι που έχω υπολογίσει διεξοδικά.

Θυμάστε πότε είπατε στον εαυτό σας πως θέλατε να αφιερωθείτε σε αυτό;

Πάντα μου άρεσε η φωτογραφία, στην πραγματικότητα πήρα φωτογραφική μηχανή για την πρώτη Μετάληψη, την κλασική αυτόματη Nikon που έχω ακόμη. Ως έφηβος, πάντα κουβαλούσα μια μηχανή μαζί μου και όταν πήγα στο κολέγιο άρχισα να ενδιαφέρομαι για το φωτογραφικό ντοκιμαντέρ. Αλλά τα καθοριστικά σημεία καμπής ήρθαν όταν μετακόμισα στη Μαδρίτη και έγινα βοηθός του Ρίκι Ντάβιλα και όταν συνεργάστηκα με την Cesura Lab, μια ομάδα νεαρών Ιταλών φωτογράφων που έχουν στενή επαφή με τον Άλεξ Ματζόλι, έναν φωτογράφο του πρακτορείου Magnum.

Πρέπει να είναι κάτι αρκετά επαγγελματικό, γιατί η αρχή φαίνεται αρκετά περίπλοκη.

Ναι, η αρχή είναι αρκετά περίπλοκη…

Είναι απαραίτητη η επιμονή;

Ο Άλεξ Ματζόλι λέει πάντοτε πως το κλειδί βρίσκεται στην αποφασιστικότητα.

Τις προάλλες διάβασα μια συνέντευξη με τον Μάνου Μπράμπο και έλεγε το ίδιο πράγμα, πως τελικά πρέπει να είσαι επίμονος.

Ναι, θέλει επιμονή. Πρέπει να δουλεύουμε σκληρά και να κάνουμε πολλές θυσίες. Για παράδειγμα, μόλις που βλέπω τους φίλους μου από τη Νάπολη και πάντα κρατάω ένα μήνα από τις διακοπές μου για να πάω κάπου μόνος μου, απλά για να βγάλω φωτογραφίες. Και όλα τα χρήματα πάνε πάντα στην παραγωγή των πρότζεκτ ή την αγορά εξοπλισμού.

Ποιες φωτογραφικές μηχανές χρησιμοποιείτε συνήθως;

Προσπαθώ πάντοτε να τελειοποιώ τον εξοπλισμό. Αυτή τη στιγμή, δουλεύω με Olympus, μια μικρή μηχανή χωρίς καθρέφτη. Έχω κι άλλα σώματα Olympus και τρεις ή τέσσερις φακούς. Προτιμώ να χρησιμοποιώ σταθερά εστιακά κέντρα, έχω φακούς των 28, 35 και 50 mm. Τραβάω τις περισσότερες φωτογραφίες με αυτούς.

Αποφασίζετε να χρησιμοποιείτε ασπρόμαυρο αναλόγως με το θέμα που αποτυπώνετε;

Εξαρτάται κάπως από το θέμα, ναι. Το ασπρόμαυρο έχει αφηρημένη έννοια, η οποία πιστεύω πως για κάποια πράγματα είναι πιο ισχυρή. Οι περισσότερες αναφορές μου είναι φωτογράφοι που χρησιμοποιούν το ασπρόμαυρο, οπότε όταν ξεκίνησα αισθάνθηκα πολύ πιο άνετα να χρησιμοποιήσω αυτού του είδους τη γλώσσα, πολύ διαφορετικά σε σχέση με την έγχρωμη. Κάθε φορά, όμως, αισθάνομαι πιο άνετα με το χρώμα και το χρησιμοποιώ περισσότερο.

Ποιοι είναι αυτοί οι αναφερόμενοι για τους οποίους κάνετε λόγο;

Μου αρέσουν πολύ οι φωτογραφίες-πορτρέτα, για παράδειγμα ο Ρίτσαρντ Άβεντον . Ακολουθώ, επίσης, τον Άντερς Πέτερσεν , τον Ντάιντο Μοριγιάμα , τον Πάολο Πελεγκρίν , και τη Λαΐα Αμπρίλ.

Υπάρχει κάποιου είδους κλίκα στον κόσμο του φωτορεπορτάζ ή είναι ένα μοναχικό επάγγελμα;

Είναι μια μοναχική δουλειά. Έχω κάποιους φίλους με τους οποίους μοιράζομαι εμπειρίες και φωτογραφίες, αλλά ο κόσμος του φωτορεπορτάζ και του φωτογραφικού ντοκιμαντέρ είναι πολύ μικρός. Λίγο-πολύ, όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους, ξέρουμε ποιος είναι ο καθένας και τί κάνει.

Υπάρχει ανταγωνισμός ανάμεσα στους συναδέλφους;

Πολύς.

Υγιής; Ή κλέβετε θέματα ο ένας από τον άλλο;

Και οι δύο μορφές, και οι δύο. Εξαρτάται από τον καθένα, είναι ένας εξαιρετικά ανταγωνιστικός κόσμος, καθώς υπάρχει αφθονία και αν διαρρεύσει κάτι από τη δουλειά σου πηγαίνει σε κάποιες αγορές ΜΜΕ, 20-50 παγκοσμίως. Και την ίδια στιγμή υπάρχουν χίλιοι άνθρωποι που θέλουν πρόσβαση σε αυτές τις αγορές. Από αυτούς τους χίλιους, υπάρχουν 500 που είναι φοβερά καλοί. Υπάρχει πολύς ανταγωνισμός.

Πολλοί φωτογράφοι διαμαρτύρονται για την ελλιπή στήριξη των ΜΜΕ, λένε πως είναι υποτιμημένοι.

Ειδικά στην Ισπανία. Η κατάσταση είναι περίπλοκη. Τα ΜΜΕ είναι λίγα, είναι πολύ δύσκολο να δουλέψεις μαζί τους και δεν καλύπτουν δύσκολα θέματα.

Δύσκολα με ποιον τρόπο;

Θέματα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντιπαραθέσεις. Φροντίζουν να μην τα καλύπτουν.

Γιατί πιστεύετε πως το κάνουν;

Γιατί στο τέλος, όλα τα ΜΜΕ, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, χρηματοδοτούνται από τις διαφημίσεις. Όταν συγκεντρώνονται οι συντάκτες και οι εκδότες, δε συγκεντρώνονται μόνο για να κάνουν δημοσιογραφία, αλλά έχουν κατά νου τί μπορεί να πουν οι διαφημιστές και το διοικητικό συμβούλιο, που δεν έχει σχηματιστεί μόνο από δημοσιογράφους, αλλά και από μετόχους και ανθρώπους που δεν έχουν καμία σχέση με αυτό. Τι σημαίνει αυτό; Λοιπόν, ότι ίσως αμφιλεγόμενα θέματα, όπως οι εξώσεις, δεν έχουν εμφανιστεί στα ΜΜΕ, αν και είναι μεγάλο ζήτημα και επείγον κοινωνικό περιστατικό στην Ισπανία.

Έχουν εμφανιστεί μόνο στα εναλλακτικά ΜΜΕ…

Ναι, και υπάρχουν φωτογράφοι, όπως ο Όλμο Κάλβο, που δουλεύουν πάνω σε αυτό εδώ και πολύ καιρό και έχουν αναφέρει το θέμα στο εξωτερικό. Επιπλέον, το έχουν δημοσιεύσει σε μεγάλες γκαλερί σε μεγάλο βαθμό. Είναι ένα ζήτημα που δε σε αφήνουν εύκολα να δημοσιεύσεις στην Ισπανία.

Η δημοσίευση δεν επιτρέπεται εξαιτίας της αντίρρησης των τραπεζών που διαφημίζονται στα ΜΜΕ;

Ναι, μπλοκάρεσαι. Στη συντακτική επιτροπή υπάρχουν επιρροές. Το ίδιο γίνεται και με το θέμα της Μελίγια, το δείχνουν μόνο όταν είναι έκτακτη ανάγκη και έχει γίνει πρωτοσέλιδο. Αλλά δε διαθέτουν διεξοδικά ρεπορτάζ που μιλούν, για παράδειγμα, για την κατάσταση των Σύρων στη Μελίγια.

Ας συνεχίσουμε με πολιτικά θέματα, γιατί είμαι σίγουρος πως γνωρίζετε ότι πρόσφατα εγκρίθηκε στην Ισπανία ο λεγόμενος “νόμος-φίμωτρο” . Πώς επηρεάζει εσάς, για παράδειγμα;

Προσπαθούν, και πιστεύω πως πετυχαίνουν, να σκεφτόμαστε δύο φορές πριν βγάλουμε μια φωτογραφία. Γιατί αν το θεωρήσουν πρέπον, μπορούν να σε τιμωρήσουν άμεσα. Είναι αστυνομικοί και όχι δικαστές, που θα αποφασίσουν αν είναι σωστό ή λάθος αυτό που κάνουμε. Δεν υπάρχει πιθανότητα δίκης. Τα περισσότερα από αυτά τα περίπλοκα θέματα καλύπτονται συνήθως από ελεύθερους επαγγελματίες, που δεν μπορούν να πληρώνουν πρόστιμα ύψους 30.000 ή 60.000 ευρώ. Αυτό που κάνει αυτός ο νόμος είναι να ποινικοποιεί τις ελεύθερες πληροφορίες, είναι ένας δικτατορικός νόμος.

Θα μπορούσατε να έχετε πληρώσει πρόστιμο για τη νικήτρια φωτογραφία σας;

Όχι για αυτή τη συγκεκριμένη φωτογραφία, καθώς δε δείχνει αστυνομικούς. Αλλά πριν βγάλω τη φωτογραφία υπήρξε μια διαπραγμάτευση με τους εκπροσώπους για το χώρο. Αυτές τις μέρες, τέτοιες διαπραγματεύσεις μπορεί να τελειώσουν ως “Αν συνεχίσετε θα πάρετε πρόστιμο”.

Εργάζεστε ως ελεύθερος επαγγελματίας. Θα προτιμούσατε να μείνει ως έχει;

Ναι, ναι. Δε θέλω να κάνω συμβόλαιο με κανέναν.

Εξαιτίας της ελευθερίας;

Ναι, και επειδή ξεκίνησα σε αυτό με την κρίση, το 2007…

Και στο τέλος είχατε καλά αποτελέσματα χάρη σε αυτή τη φωτογραφία, γιατί πήρατε το βραβείο. Περιμένατε κάτι τέτοιο;

Όχι, δεν το περιμένεις ποτέ. Πάντα το εύχεσαι, το ονειρεύεσαι και κάθε χρόνο παίρνεις μέρος για το βραβείο, αλλά δεν το περιμένεις ποτέ.

Σαν τον Άι Βασίλη…

Είναι κάπως σαν το λόττο. Φέτος υποβλήθηκαν 100.000 φωτογραφίες. Από όλες αυτές, οι 40 περνούν και το γεγονός πως από αυτές τις 40 κερδίζει η δική σου είναι σχεδόν ένα μικρό θαύμα.

Έχει αλλάξει το βραβείο τη ζωή σας με κάποιο τρόπο, εκτός του ότι άνθρωποι σαν εμένα σας παίρνουν συνέντευξη;

Εκτός αυτού (γέλια). Σίγουρα το όνομά σου γίνεται πιο γνωστό και επίσης σου δίνει κάποιο κύρος. Είναι ένα σημείωμα στο βιογραφικό που ξεχωρίζει. Αλλά δεν πιστεύω πως σε κάνει καλύτερο ή χειρότερο φωτογράφο. Ο τρόπος που δουλεύω δεν έχει αλλάξει, ούτε η προσωπικότητά μου.

Πώς διαφοροποιείται κανείς, εκτός από την επιμονή που αναφέρατε πριν;

Μέσα από τις ιστορίες που φτιάχνει και από το είδος της αποστολής που έχει ως φωτογράφος. Δεν θα το έλεγα στυλ, αλλά έχει σχέση με το πώς είναι ως άνθρωπος. Το όραμά σου είναι πράγματι η προσωπικότητά σου, ο τρόπος που υπάρχεις στον κόσμο. Αυτό είναι που σε ξεχωρίζει από τους άλλους που καλύπτουν την ίδια ιστορία.

Από ό, τι βλέπω, ο παραδοσιακός φωτογράφος που δουλεύει μόνο για ένα μέσο…

Έχει πεθάνει. Και πιστεύω πως για κάποια πράγματα αυτό είναι καλύτερο.

Είναι, όμως, πιο ασταθές.

Είναι πολύ πιο ασταθές, γεγονός που οδηγεί σε ανθρώπους που εκμεταλλεύονται και σε μια μεγαλύτερη αβεβαιότητα. Γνωρίζουν πως είναι όλοι απεγνωσμένοι, μειώνουν τις τιμές, οι συνθήκες είναι καταχρηστικές, αγνοούνται τα πνευματικά δικαιώματα της φωτογραφίας και ούτω καθεξής. Μου φαίνεται φριχτό και πιστεύω πως ως φωτογράφοι, ως ελεύθεροι επαγγελματίες, χρειάζεται να έχουμε πολύ ξεκάθαρη και ισχυρή θέση για αυτές τις καταχρήσεις και να καθιερώσουμε πως υπό συγκεκριμένες συνθήκες δε θα δουλεύουμε και τέλος, χωρίς μεσάζοντες. Ωστόσο, γενικά είναι μια υπέροχη εποχή για τη φωτογραφία, γιατί όλα περιμένουν να ανακαλυφθούν. Κάνεις ό, τι θες. Υπάρχουν ψηφιακές πλατφόρμες στις οποίες το κοινό είναι πιο πιστό και οπτικά εκπαιδευμένο. Σου επιτρέπουν να κάνεις πολλά περισσότερα πράγματα. Τις βρίσκω καταπληκτικές. Για εμένα, η φιγούρα του φωτογράφου που έχει δουλέψει μόνο με τρεις πελάτες στη ζωή του είναι βαρετή, απαίσια.

Η έκθεση των φωτογράφων που βραβεύτηκαν στο World Press Photo θα περιλαμβάνει μέχρι 100 τοποθεσίες, συμπεριλαμβανομένης της Μαδρίτης, της Μόσχας και του Μεξικό.
Για περαιτέρω πληροφορίες: http://www.worldpressphoto.org/exhibitions
Ο Τζανφράνκο Τραϊπόντο θα εκδόσει σύντομα βιβλίο σχετικό με το πρότζεκτ για τα «Νότια Σύνορα», που θα περιλαμβάνει τη νικήτρια φωτογραφία τού World Press Photo.
http://www.gianfrancotripodo.com/DOCUMENTARY/FRONTERA-SUR/43

Συνεργάτες

Ignacio Urquijo (Ισπανία)

Σπουδάζει: Δημοσιογραφία και Διεθνείς Σχέσεις

Μιλά: ισπανικά, αγγλικά και βασικά γερμανικά

Η Ευρώπη είναι… μια μίξη υπέροχων πολιτισμών, από το Σαίξπηρ στο Θερβάντες, το μοναστήρι της Ρίλα και το ηλιοβασίλεμα στο Ροκ Νούμπλο.

Blog: www.ignaciourquijo.wordpress.com

Twitter: @nachourquijo

 Μετάφραση-Επιμέλεια

Κατερίνα Ζαροδήμου (Ελλάδα)

Σπουδάζει / Εργάζεται꞉ Αγγλική Γλώσσα και Φιλολογία, Μεταφραστικές Σπουδές / Καθηγήτρια Αγγλικών, Μεταφράστρια

Μιλά꞉ ελληνικά, αγγλικά

Η Ευρώπη είναι… ένα συνονθύλευμα αρωμάτων, γεύσεων και ασπρόμαυρων εικόνων.

Αυτή η ανάρτηση είναι διαθέσιμη και στα Bosanski - Hrvatski - Srpski, Català, Deutsch, English, Español, Français, Italiano, Malti, Polski, [Main Site] και Русский.

Author: Anja

Share This Post On

Submit a Comment

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

css.php

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο