Φτώχεια εναντίον Αλτρουισμού: Οι δύο πλευρές της τρέχουσας κρίσης

Η ισπανική κρίση έχει προκαλέσει αλλαγές στη ζωή πολλών ανθρώπων. Από τη σκοπιά ενός άστεγου άντρα, το άρθρο αυτό παρέχει μια ανάλυση για την βοήθεια που μπορούν να προσφέρουν οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) αλλά και για τους λόγους για τους οποίους κάποιοι άνθρωποι, όπως εκείνος, δε θέλουν να δεχθούν τη βοήθειά τους.

20130824 food ngo spain 1 Ovidio Fulgeiro neu

«Με συγχωρείτε, δε με θυμάστε; Με συγχωρείτε, πεινάω». Αυτά είναι τα λόγια που έχει πει πολλές φορές μέχρι σήμερα ο Ovidio Fulgeiro, άστεγος για πάνω από 30 χρόνια. Το παράξενο είναι ότι δε ζητά φαγητό από τις ΜΚΟ της Βαρκελώνης, αλλά προτιμά τους καταστηματάρχες που πετούν ληγμένα προϊόντα. Μία ΜΚΟ που δραστηριοποιείται στην πόλη είναι η «Τράπεζα Τροφίμων της Βαρκελώνης» (FEBAB), μία φιλανθρωπική οργάνωση που παρέχει τροφή σε συσσίτια και άλλες οργανώσεις, οι οποίες συγκεντρώνουν φαγητό και που στόχος τους είναι να βοηθήσουν όσους έχουν ανάγκη. Δύο ομάδες ανθρώπων βρίσκονται στην ίδια δύσκολη κατάσταση την οποία βιώνει η Ισπανία εξαιτίας της κρίσης: αυτοί που θέλουν να βοηθήσουν και αυτοί που χρειάζονται βοήθεια. μόνο που μερικές φορές δε τα πηγαίνουν τόσο καλά μεταξύ τους.

Σύμφωνα με την τελευταία μελέτη του Ινστιτούτου Στατιστικής της Καταλονίας (IEC), ένας στους πέντε ανθρώπους αντιμετωπίζει τον κίνδυνο της φτώχειας στην Καταλονία, περιοχή στην οποία βρίσκεται και η Βαρκελώνη. Η σοβαρότητα της κατάστασης μετριάζεται κάπως από το φιλανθρωπικό έργο οργανώσεων όπως η FEBAB. Πρόκειται για μία ΜΚΟ, μέλος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Τραπεζών Τροφίμων (European Federation of Food Banks), που αποτελείται συνολικά από 204 τράπεζες τροφίμων σε 21 διαφορετικές χώρες. Στόχος τους η παροχή τροφίμων μέσω ιδρυμάτων όπως τα συσσίτια απόρων που προαναφέρθηκαν. Παρόλο που δεν έχουν άμεση επαφή με τους μειονεκτούντες, το έργο τους είναι ουσιώδες, δεδομένου ότι διαχειρίζονται και συντονίζουν όλα τα αγαθά που παραλαμβάνονται, ώστε αυτά να καταλήξουν σε όσο το δυνατόν περισσότερα άτομα.

Ο Ovidio ωστόσο τα βγάζει πέρα με διαφορετικούς τρόπους, όπως με το να καταναλώνει τα τρόφιμα που συνήθως πετάνε στα σκουπίδια τα σούπερ μάρκετ. Η εμπειρία της ζωής του, τα εβδομήντα τούτα χρόνια, τον έκανε να συνειδητοποιήσει τον τρόπο με τον οποίο η κρίση επηρεάζει όλο και πιο πολύ το άμεσο περιβάλλον του. «Όταν ξεκίνησα να ψάχνω στους σκουπιδοτενεκέδες οι άνθρωποι γελούσαν μαζί μου, αλλά τώρα όλο και πιο πολλοί ψάχνουν το φαγητό τους στα σκουπίδια. Έχουν περάσει πάνω από 20 χρόνια από την τελευταία φορά που αγόρασα ψωμί, λάδι ή ζάχαρη».

Αυτή η ταπεινή γνώμη είναι παρόμοια με εκείνη που διατυπώθηκε στο τελευταίο συνέδριο της FEBAB, που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Απρίλιο στη Βαρκελώνη. Η σπατάλη των τροφίμων τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από τους φτωχούς ανθρώπους, ήταν ένα από τα κύρια θέματα της συζήτησης. Ο πρόεδρος της FEBAB, José Antonio Busto, δήλωσε ότι περίπου 89 τόνοι βρώσιμων προϊόντων «πετιούνται» κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όγκος που ισοδυναμεί με το 50% των παραγόμενων τροφίμων. Με κάποια απλά μέτρα, όπως η μείωση των περίσσιων μερίδων, η προώθηση της κομποστοποίησης των υπολειμμάτων του φαγητού, ή με την υιοθέτηση κατάλληλων κυβερνητικών πολιτικών, το πρόβλημα μπορεί να μετριαστεί σε μεγάλη κλίμακα.

Η FEBAB λόγω της έλλειψης προϊόντων, εκτελεί τακτικά εκστρατείες συλλογής τροφίμων. Για παράδειγμα το «Gran Recapte Aliments», το οποίο έλαβε χώρα στην Καταλονία τον περασμένο Δεκέμβριο, ήταν μία εκδήλωση που συγκέντρωσε πάνω από 2,7 εκατομμύρια κιλά βρώσιμων προϊόντων. Η Clara R., μία εθελόντρια που ήταν σε ένα από τα σημεία συλλογής τροφίμων που στήθηκαν σε διάφορα σούπερ μάρκετ, μιλά για τη συμπάθεια που προκάλεσε στους πολίτες η κίνηση αυτή: «Όλοι ήθελαν τόσο πολύ να πάρουν μέρος σε αυτόν τον αγώνα, που στην πραγματικότητα είχαμε “πλεόνασμα” εθελοντών. Από τους νέους ανθρώπους μέχρι τους συνταξιούχους, όλοι εργάζονταν για τον ίδιο σκοπό». Η επιτυχία ήταν αξιοσημείωτη. Τώρα όμως, σχεδόν τίποτα δεν έχει απομείνει από αυτή την καμπάνια και η ΜΚΟ προσπαθεί να κινητοποιηθεί ξανά περισσότερο από ποτέ. Αυτός είναι και ο λόγος που ο José Antonio Busto έκανε ειδική μνεία για τις επιχειρήσεις τροφίμων κατά τη διάρκεια του συνεδρίου τον περασμένο Δεκέμβριο: «Δε θέλουμε να μας δώσουν τεράστιες ποσότητες τροφίμων, αλλά μόνο μία μικρή ποσότητα από τα είδη διατροφής που παράγουν».

20130824 food ngo spain 3 The congress

Αν η δουλειά που κάνουν έχει τόσο θετικά αποτελέσματα, γιατί μερικοί άνθρωποι όπως ο Ovidio την αρνούνται; «Δε μου αρέσει να πηγαίνω σε συσσίτια, γιατί πρέπει να συναντώ ανθρώπους που με κοιτάζουν και μου μιλούν. Με κουτσομπολεύουν και αναρωτιούνται γιατί πηγαίνω εκεί μόνος μου. Δεν εμπιστεύομαι τον αλτρουισμό τους. Πιστεύω κατά βάθος ότι αναζητούν οφέλη για τους εαυτούς τους. Οι άνθρωποι ποτέ δε δίνουν κάτι δωρεάν, εάν δεν υπάρχει κάτι και για τους ίδιους». Ο σκεπτικισμός του για τις ΜΚΟ πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα, δεδομένου ότι έχει τις αμφιβολίες του για το κοινωνικό έργο που παράγουν τα ιδρύματα του είδους αυτού: «Οι ΜΚΟ είναι καλές για μερικούς ανθρώπους, αλλά όχι για αυτούς που τις χρειάζονται πραγματικά. Εκείνοι που πηγαίνουν εκεί κάποιες φορές δεν είναι εκείνοι που τις χρειάζονται περισσότερο. Πολλοί από αυτούς έχουν ακόμα και το δικό τους σπίτι ή το διαμέρισμά τους».

Οι απόψεις του Ovidio οφείλονται ίσως σε ελλιπή πληροφόρηση ή στην έλλειψη ενδιαφέροντος για τις υπηρεσίες που προσφέρουν οι ΜΚΟ. Επιβιώνοντας μόνος, εδώ και τόσα χρόνια, του είναι δύσκολο να ξεφορτωθεί κάποιες από τις συνήθειες που απέκτησε και από το γεγονός ότι παρουσιάζεται στην κοινωνία σαν άστεγος. «Κάποιοι άνθρωποι που βρίσκονται στην απελπιστική κατάσταση να πεινούν όπως εγώ, έχουν βρεθεί στη θέση αυτή από δικό τους λάθος. Δε θέλουν να αντιμετωπίσουν αυτό που τους συμβαίνει. Για παράδειγμα, δε ρίχνουν τις απαιτήσεις τους όταν είναι να φάνε τρόφιμα χαμηλότερης ποιότητας. Οι άνθρωποι με ρωτούν πώς δείχνω τόσο υγιής. Είναι απλό, πρέπει να ξέρεις πώς να ζήσεις».

Ένας στόχος που έχει θέσει το Ευρωπαϊκό Στρατηγικό Πλαίσιο 2020 είναι η μείωση του αριθμού των Ευρωπαίων πολιτών που ζουν σε συνθήκες φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού κατά 20 εκατομμύρια τουλάχιστον, μέσα στα επόμενα επτά χρόνια, με την βοήθεια από το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2014-2020, το οποίο διαθέτει προϋπολογισμό της τάξης των 2,5 εκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο αυτή.

Παρά τις επιφυλάξεις κάποιων ανθρώπων, η FEBAB κέρδισε το βραβείο Príncipe de Asturias Concord 2012 για την κοινωνική της προσφορά. Ωστόσο, αυτό είναι μόνο ένα μικρό κίνητρο για την ενθάρρυνση τέτοιων φορέων ώστε να συνεχίσουν να προσφέρουν υπηρεσίες από τις οποίες δυστυχώς εξαρτώνται εκατοντάδες οικογένειες για την επιβίωση τους. Εν τω μεταξύ, ο Ovidio παραδέχεται το μέλλον προβλέπεται ζοφερό, όχι για τον εαυτό του, αλλά για τους ανθρώπους που έχουν κοινωνικές ευθύνες και πρέπει να πληρώνουν φόρους. «Όσο υπάρχουν χρήματα μπορείς να κινηθείς, αλλά όταν αυτά χαθούν, τότε η όλη υπόθεση αλλάζει. Παρόλα αυτά είμαι καλά. Είμαι χαρούμενος και έχω ακόμα τουλάχιστον 30 χρόνια ζωής».

[crp]

Συγγραφέας

Μίριαμ Βασκέζ (Ισπανία)

Σπουδάζει: Δημοσιογραφία, Πολιτικές Επιστήμες και Διοίκηση

Μιλά: ισπανικά, καταλανικά, αγγλικά, λίγα γαλλικά και γερμανικά

Η Ευρώπη είναι… ένα μοναδικό μέρος όπου άνθρωποι από διαφορετικές κουλτούρες, γλώσσες και απόψεις συνυπάρχουν.

Twitter: @mirabroad

Μετάφραση

Γιώργος Τουμανίδης (Ελλάδα)

Σπουδάζει/ Εργάζεται: Ευρωπαϊκές Πολιτισμικές Σπουδές, Θέατρο, Θεατρική και Δημιουργική Γραφή

Μιλά: Ελληνικά, αγγλικά, ισπανικά

Η Ευρώπη είναι… ένα μείγμα πολιτισμών που πρέπει να ανακινηθεί με το σωστό τρόπο.

Twitter: @yiorgostouma

Επιμέλεια κειμένων

Αναστασία Καρούτη (Ελλάδα)

Σπουδάζει/ Εργάζεται: Αγγλική Γλώσσα και Φιλολογία, Μεταφραστικές Σπουδές / Εκπαιδευτικός, εκπαιδεύτρια ενηλίκων, μεταφράστρια, ζωγράφος

Μιλά: ελληνικά, αγγλικά, ρουμανικά

Η Ευρώπη είναι… η φωλιά μου, σημείο “εκκίνησής” μου, το μέρος που θα εκφράσω τις δυνατότητές μου – η Ακρόπολη και το θεϊκό φως της Τρανσυλβανίας.

Μπλογκ: caramelisedfruits.tumblr.com

Αυτή η ανάρτηση είναι διαθέσιμη και στα Bosanski - Hrvatski - Srpski, Català, Deutsch, English, Español, Galego, Italiano, Nederlands, Polski, Português, Română, Slovenčina, Türkçe, [Main Site] και македонски.

Author: Anja

Share This Post On

Submit a Comment

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

css.php

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο